- Je lichaam draait op ritmes, waaronder het 24-uursritme of circadiaans ritme.
- Wie om 7 uur opstaat, heeft vaak zijn productiefste uren tussen 11 en 13 uur.
- Plan moeilijk werk vóór de middagdip en routinewerk erna. En investeer in goede slaap.
Je lichaam wordt op drie manieren beïnvloed: lichamelijk, emotioneel en intellectueel. Dat staat bekend als je bioritme. Als je weet hoe jouw bioritme in elkaar zit, kun je daar je voordeel mee doen. Je leert jezelf en je lichaam beter kennen, waardoor je ook beter kunt reageren op gebeurtenissen en situaties van buitenaf. Door je bewust te zijn van je innerlijke ritme, kun je je tijd efficiënter indelen. En wie wil dat nu niet?
Een ketting van ritmes
Zolang je leeft, wordt je lichaam – en dus jijzelf – door ritmes gestuurd. Je hebt korte ritmes (zoals je hartslag en ademhaling), langere ritmes (bijvoorbeeld je bloedsomloop) en 24-uursritmes, de zogenaamde circadiane ritmes. De vrouwen onder ons weten dat er nog een vierde ritme bestaat, namelijk de menstruatiecyclus. Bovendien is er ook sprake van een vijfde ritme: het seizoensritme.

Denk je dat je je niet bewust bent van die ritmes? Fout! Denk maar eens aan hoe je je voelt wanneer je een nachtje slaap overslaat: tegen de avond word je slaperig, tegen vijf à zes uur ’s morgens begint de strijd tegen de slaap echt zwaar te wegen, maar… in de loop van de voormiddag voel je je energiepeil net weer toenemen. Bizar? Niet zozeer: het toont aan dat je slaperigheid vooral samenhangt met het tijdstip van de dag, en niet met het moment waarop je voor het laatst geslapen hebt.
Je slaapritme is lang niet het enige circadiane ritme in je leven. Ook je eetlust, concentratie, stressgevoeligheid, stofwisseling, hormoonafscheiding, lichaamstemperatuur, het aantal toiletbezoeken en de gevoeligheid voor geneesmiddelen volgen een circadiaans ritme.
Bioritme versus voeding
Zoals gezegd is je bioritme iets persoonlijks, iets van jezelf en voor iedereen anders. Maar er zijn wel algemene gelijkenissen. Heb je bijvoorbeeld na je lunch last van een dipje en zit je de hele tijd te geeuwen? Probeer dan eens om wat later te gaan lunchen. Waarom? Wel, iemand die zijn wekker om zeven uur ’s morgens zet, beleeft zijn productiefste uren meestal tussen elf uur en één uur ’s middags. Lunchen tussen die tijdstippen is dus geen aanrader!
Hoe komt dat precies? Na één uur beleef je een minpuntje in je dag, zelfs als je niet hebt geluncht. Een tip is om even een frisse neus te halen om weer wakker te worden en uit je dipje te kruipen. Een andere is om de taken die de meeste concentratie vragen te plannen vóór je middagpauze, zodat je de tijd van het dipje kunt besteden aan minder intensieve taken, zoals mails beantwoorden en post sorteren.
Wees je bewust van je bioritme
Het is belangrijk om inzicht te hebben in je bioritme, maar het is misschien nog belangrijker om in te zien dat alles energie kost. Precies daarom is het de kunst om een goede balans te vinden tussen de werkvloer, je privéleven en een gezonde levensstijl in het algemeen. Denk daarbij ook zeker aan het inlassen van een aantal adempauzes voor jezelf, vooral tijdens drukke periodes. Ook al lijkt het je dan verstandiger en logischer om door te werken: je krijgt meer gedaan wanneer je jezelf voldoende rustmomenten gunt.
Geef je energie een week lang elk uur een score van 1 tot 5. Na zeven dagen zie je je eigen pieken en dalen – en weet je precies wanneer je best vergadert, schrijft of mails wegwerkt.
Het belang van een goed bed
Het is duidelijk: een gezond bioritme is essentieel om goed te functioneren. Maar vaak hebben mensen moeite om in slaap te vallen of door te slapen, waardoor ook het bioritme zelf eronder lijdt. Zorg dus voor een kwaliteitsvolle matras en een goed ondersteunend hoofdkussen. Niet alleen essentieel voor je bioritme, maar voor je gezondheid in het algemeen – denk maar aan je rug!
Daarnaast helpen vaste bed- en opstatijden, daglicht overdag, schermen weg in het uur voor het slapengaan en een koele, donkere slaapkamer. Blijf je ondanks die tips slecht slapen, praat er dan over met je huisarts.
Dit is een van onze vijf tips. Wil je weten hoe jouw dag er nu uitziet? Doe dan de balanstest met de dagklok.