- Werkgevers met minstens 20 werknemers moeten sinds 1 april 2023 afspraken maken over deconnectie.
- Die afspraken staan in een ondernemings-cao of in het arbeidsreglement.
- Ook zonder wet kun je zelf grenzen trekken: meldingen uit, werkapps weg na de uren.
Dankzij laptop en smartphone heb je je werk altijd bij je. Dat is handig, maar het maakt het ook moeilijk om echt los te komen. Even snel die mail lezen, „gewoon om te weten wat er speelt”, en je hoofd zit weer op kantoor. Het recht op deconnectie moet dat tegengaan.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. De concrete regels in jouw bedrijf staan in het arbeidsreglement of de cao. Bij twijfel kun je terecht bij HR, je vakbond of de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg.
Wat zegt de wet?
De wet van 3 oktober 2022 houdende diverse arbeidsbepalingen – onderdeel van de zogenaamde arbeidsdeal – verplicht werkgevers met 20 of meer werknemers om afspraken te maken over het recht van hun werknemers om na de werkuren niet bereikbaar te zijn. De uiterste datum om die afspraken vast te leggen was 1 april 2023.
Die afspraken moeten minstens regelen:
- hoe het recht om niet bereikbaar te zijn buiten de werkuren praktisch wordt toegepast;
- richtlijnen voor het gebruik van digitale hulpmiddelen, zodat rusttijden, verlof en het privé- en gezinsleven beschermd blijven;
- vorming en sensibilisering van werknemers en leidinggevenden over verstandig gebruik van digitale tools en de risico’s van overmatige bereikbaarheid.
De afspraken worden vastgelegd in een cao op ondernemingsniveau of, als die er niet is, in het arbeidsreglement. Een sectorale of interprofessionele cao kan ook volstaan.
Wat betekent dat voor jou?
Concreet betekent het dat je werkgever niet mag verwachten dat je ’s avonds, in het weekend of tijdens je verlof mails, berichten of telefoontjes beantwoordt – behalve in de uitzonderlijke situaties die in de afspraken zijn vastgelegd, zoals een wachtdienst. Werk je in een kleinere onderneming, dan geldt de wettelijke verplichting niet, maar veel werkgevers maken toch afspraken. Vragen staat vrij.
Zelf digitaal afschakelen
Wet of geen wet: de grens trek je uiteindelijk ook zelf. Een paar gewoontes die helpen:
Meer over het verschil tussen thuis en werk bij telewerk lees je op onze pagina thuiswerken met grenzen.
Veelgestelde vragen
Geldt het recht op deconnectie voor iedereen?
Nee. De wettelijke verplichting om afspraken te maken geldt voor werkgevers met minstens 20 werknemers in de privésector. Voor het federale overheidspersoneel bestaan aparte regels. In kleinere bedrijven kan een sectorale cao of een interne afspraak gelden.
Mag mijn baas me na de werkuren nog mailen?
Mailen mag, maar je hoeft in principe niet te antwoorden buiten je werkuren, behalve in uitzonderlijke situaties die in de afspraken van je onderneming zijn vastgelegd. Kijk in het arbeidsreglement of de ondernemings-cao wat er bij jou geldt.
Waar vind ik de afspraken van mijn werkgever?
De afspraken staan in een ondernemings-cao of in het arbeidsreglement. Je kunt ze opvragen bij HR, de personeelsdienst of je vakbondsafvaardiging.
Begin bij de basis: waarom een gezonde balans zo belangrijk is, en ga daarna aan de slag met onze vijf tips.